Bilim ve teknoloji baş döndürücü bir hızla sınırlarını genişletip yeni dijital çağlar inşa etse de, evrenin ve bizzat kendi doğamızın bazı temel sırları bilimin sınırlarını zorlayarak inatla karanlıkta kalmaya devam ediyor. Gökbilimciler, onca gelişmiş teleskopa rağmen evrenin sadece yüzde beşini görebiliyor. Geri kalan devasa uzay boşluğu, varlığını kütleçekiminden bildiğimiz ama dokunamadığımız karanlık madde ve karanlık enerjiden oluşuyor. Bu karanlık okyanusta istatistiksel olarak milyarlarca yaşanabilir gezegen varken, uzayı dinlediğimizde sadece sessizlikle karşılaşıyoruz. Zeki yaşam formlarının neden henüz bizimle iletişime geçmediğini sorgulayan Fermi Paradoksu, dev bir kozmik sır olarak kalmayı sürdürüyor. Kozmosun derinliklerinden yeryüzüne döndüğümüzde, cansız kimyasalların ilkel Dünya koşullarında nasıl bir araya gelip ilk canlı, kendini kopyalayan hücreyi oluşturduğu, yani abiyogenez büyük bir gizem. O ilk hayat kıvılcımının laboratuvar ortamında bile nasıl çaktığı hâlâ meçhul. Yaşam bir kez başladıktan sonra ise hayvanların o kusursuz göç mekanizmaları devreye giriyor. Kuşların ve balinaların binlerce kilometrelik göç yollarını okyanusların ortasında milimetrik bir hatasızlıkla bulmasını sağlayan, Dünya’nın manyetik alanıyla entegre çalışan bu biyolojik pusulanın hücresel mekanizması henüz çözülemedi. Üstelik gözlerimizi uzayın derinliklerine o kadar diktik ki, kendi gezegenimizin haritalandırılmamış devasa okyanus tabanlarını tamamen unuttuk. Ay’ın yüzeyini, okyanuslarımızın ezici basıncı altındaki gizli ekosistemlerden daha iyi biliyoruz. Fiziksel dünyadaki bir diğer kafa karıştırıcı durum ise zamanın tek yönlü akışı. Kuantum dünyasındaki fizik kuralları zamanın geriye akmasına matematiksel olarak izin verse de, biz onu sadece geçmişten geleceğe fırlatılmış, asla geri dönmeyen acımasız bir ok gibi yaşıyoruz. Kendi içimize döndüğümüzde ise, 86 milyar nöronun oluşturduğu karmaşık ağdan öznel deneyimlerin ve “ben” algısının nasıl ortaya çıktığı, bilincin kaynağı olarak nörobilimi çaresiz bırakıyor. Aynı beynin, boş bir şeker hapını yuttuğunda vücuttaki fiziksel ağrıları kesebilmesi de plasebo etkisinin gücüyle modern tıbba meydan okuyor. İnanç, sahte bir tedaviyi somut bir biyolojik onarıma dönüştürebiliyor. Bu karmaşık zihnin en büyük ihtiyaçlarından biri olan uyku da kendi başına ayrı bir bulmaca. Polifazik uyku gibi sistemlerle zamanı büküp uykuyu optimize etmeye çalışsak da, ömrümüzün üçte birini neden dış dünyaya kapalı, felç halinde ve halüsinasyonlar görerek geçirdiğimizin, yani uyku ve rüyaların gerçek amacının sırrı netleşmiş değil. İşin en ilginç yanı ise, uzaya araç gönderen devasa fizik biliminin, hareket halindeki sürücüsüz, standart bir bisikletin dengesini nasıl sağladığını hâlâ tartışıyor olması. KalemlİK okurları olarak, ufuk açıcı hikayelerin ve dünyayı kökünden değiştirecek yepyeni fikirlerin tam da bu bilinmezliklerin gri alanlarında filizlendiğini unutmamak gerekiyor. Kesin cevaplardan ziyade, cesaretle sorulan sorular bilimi ileriye taşıyor.
İlginizi çekebilir: Kalemlikten Dünyaya: En İlginç Festivaller
Yorumlar